1. ĐẠI CƯƠNG
Test thở Hydrogen (Hydrogen breathe test – HBT) là thăm dò phổ biến, dễ thực hiện và không xâm lấn để đánh giá tình trạng không dung nạp một số loại carbonhydrat như lactose, fructose và tình trạng quá phát vi khuẩn ruột non (small intestinal bacterial overgrowth – SIBO) và đánh giá thời gian lưu thông từ miệng tới hồi tràng.
2. CHỈ ĐỊNH
– Có các triệu chứng bao gồm tiêu chảy, đau bụng, đầy trướng bụng, ợ hơi, buồn nôn, đánh hơi sau khi đã loại trừ các bệnh lý thực thể và nghi ngờ không dung nạp carbohydrat có thể là nguyên nhân.
– Có triệu chứng báo động cần được đánh giá tổng thể các xét nghiệm máu, nội soi và chẩn đoán hình ảnh trước khi làm test thở.
3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Không có chống chỉ định tuyệt đối tuy nhiên phần Người bệnh có một số lưu ý ghi ở mục 4.5.
4. CHUẨN BỊ
4.1. Người thực hiện
– 01 bác sĩ.
– 01 Điều dưỡng.
4.2. Thuốc
– Dung dịch chlorhexidin 0,12%.
– Dung dịch cồn.
4.3. Thiết bị y tế
4.3.1. Vật tư tiêu hao thông thường
– Miếng gắn chữ D (nối trực tiếp với máy Hydrogenius).
– Miếng cắn sử dụng 1 lần (nối trực tiếp với miếng gắn chữ D).
– Cốc đựng nước.
– Gạc sạch.
– Giấy ướt không chứa cồn.
– Dung dịch để test: đường (lactose, glucose, …) hoặc sữa bòi tươi không đường.
4.3.2. Trang thiết bị – Thiết bị test thở.
– Để đảm bảo việc thực hiện test thở, trước khi thực hiện, cần kiểm tra:
+ Kiểm tra pin: ký hiệu pin hiển thị trên màn hình cần còn ít nhất hai vạch trước mỗi lần thực hiện test thở.
+ Kiểm tra việc hiệu chỉnh của máy: máy cần hiệu chỉnh 3 tháng một lần, ký hiệu yêu cầu hiệu chỉnh sẽ xuất hiện trên màn hình khi máy cần hiệu chỉnh
4.4. Người bệnh
– Người bệnh nên chuẩn bị về chế độ ăn uống, sinh hoạt bốn tuần trước khi test thở để đạt kết quả tốt nhất. Trước khi tiến hành kỹ thuật cần thỏa mãn các điều kiện sau:
+ Nhịn ăn ít nhất 8 tiếng.
+ Tuân thủ chế độ ăn ít chất xơ trong 24 giờ.
+ Không dùng các thuốc sau: kháng sinh (trong 4 tuần), men tiêu hóa (trong 3 ngày), thuốc nhuận tràng (trong 7 ngày).
+ Có thể uống tối đa 200 ml nước ấm vào buổi sáng thực hiện xét nghiệm.
+ Trường hợp người bệnh mắc đái tháo đường, cần thông báo cho bác sĩ để được hướng dẫn về việc điều chỉnh thời điểm dùng thuốc đái tháo đường (bao gồm các thuốc dùng đường uống và insulin).
4.5. Hồ sơ bệnh án
– Phiếu chỉ định thực hiện xét nghiệm.
– Ghi lại thời gian bắt đầu và kết thúc thủ thuật, diễn biến trong quá trình thực hiện thủ thuật.
4.6. Thời gian thực hiện kỹ thuật
Khoảng 120-180 phút.
4.7. Địa điểm thực hiện kỹ thuật
Phòng thủ thuật.
4.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh
Đánh giá tính chính xác của người bệnh, đúng người bệnh, đúng chẩn đoán, đúng chỉ định.
5. TIẾN HÀNH QUY TRÌNH KỸ THUẬT
5.1. Bước 1
– Giải thích quá trình thực hiện test thở cho người bệnh: cách ngậm miếng cắn, cách hít thở và lưu ý người bệnh không ăn uống, hút thuốc, vận động trong quá trình làm test.
5.2. Bước 2
– Thực hiện lấy mẫu thở nền:
+ Hướng dẫn người bệnh hít thở sâu (khi màn hình hiện thông báo).
+ Người bệnh cần giữ hơi trong 15 giây.
+ Đưa máy cho người bệnh và yêu cầu người bệnh thở ra hoàn toàn vào miếng cắn. Tiếng chuông báo khi quy trình hoàn thành.
+ Đợi khoảng 20-30 giây để mức hydro ổn định trên màn hình.
– Nồng độ Hydrogen nền phải dưới 10 ppm.
5.3. Bước 3
– Hướng dẫn người bệnh uống dung dịch test.
– Lặp lại lấy mẫu thở:
+ Đối với test thở sử dụng Lactose: lấy mẫu thở mỗi 20 phút trong 3 tiếng.
+ Đối với test thở sử dụng Glucose: lấy mẫu thở mỗi 15 phút trong 2 tiếng.
5.4. Bước 4
– Ghi lại mức hydrogen vào bệnh án tại mỗi thời điểm. Ghi nhận các triệu chứng mà người bệnh cảm thấy và thời điểm xuất hiện.
– Kết thúc xét nghiệm, vệ sinh thiết bị.
– Đọc và trả kết quả cho người bệnh.
6. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN
– Người bệnh hiếm khi xảy ra các tai biến, tuy nhiên cần theo dõi trong quá trình thực hiện xét nghiệm để xử lý khi có bất thường.
Bộ Y tế – Bệnh viện Bạch Mai
Chưa có bình luận.
