Các nhà nghiên cứu tin rằng hội chứng ruột kích thích và sự phát triển quá mức của vi khuẩn ruột non có thể có một số chồng chéo, nhưng họ đang làm việc để hiểu rõ hơn về mối quan hệ này.
Hội chứng ruột kích thích (IBS) và sự phát triển quá mức của vi khuẩn ruột non (SIBO) là hai tình trạng đường tiêu hóa có chung nhiều triệu chứng, bao gồm đầy hơi, đau bụng và thay đổi nhu động ruột.
Nhưng IBS ảnh hưởng đến ruột già, trong khi SIBO, như tên cho thấy, là một vấn đề với ruột non.
Trong khi các nhà nghiên cứu vẫn đang làm việc để hiểu rõ hơn về những điều kiện này, nhiều người tin rằng có một số chồng chéo và cái này có thể dẫn đến cái kia.
IBS và SIBO: Các triệu chứng và nguyên nhân của mỗi loại
IBS là một rối loạn phổ biến, ảnh hưởng đến 10 đến 15% người trưởng thành ở Hoa Kỳ. Nó được đặc trưng bởi đau bụng tái phát, khó chịu hoặc chuột rút liên quan đến nhu động ruột, cũng như đầy hơi, đầy hơi và thay đổi phân như tiêu chảy, táo bón hoặc cả hai.
Nguyên nhân của IBS vẫn chưa được hiểu đầy đủ, nhưng tình trạng này được cho là có liên quan đến các vấn đề về cách thức hoạt động của ruột. Người ta cũng tin rằng những gì được gọi là “trục ruột-não” đóng một vai trò quan trọng.
Suy nghĩ là các đợt đau, đầy hơi, thay đổi tần suất phân và tính nhất quán trong IBS có liên quan đến cách não và đường tiêu hóa giao tiếp với nhau.
Những người bị IBS có thể có các dây thần kinh trong đường tiêu hóa có xu hướng hoạt động quá mức và quá mẫn cảm, có thể dẫn đến nhu động đường tiêu hóa bất thường (vận động), bao gồm tiêu chảy và táo bón.
Lời khuyên từ chuyên gia: Độc giả quan tâm đến IBS, SIBO và xét nghiệm hơi thở Hydro có thể tham vấn: TS. BS. Trần Việt Hùng – TT Nội soi tiêu hóa & Thăm dò chức năng – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Chuyên gia sẽ giải đáp các vấn đề: Chẩn đoán SIBO, Hội chứng ruột kích thích (IBS), rối loạn hấp thu carbohydrate và ứng dụng xét nghiệm hơi thở.
📞 **Hotline/Zalo:** 0852 892 828 – 0823 932 828
Các nguyên nhân tiềm ẩn khác của IBS bao gồm nhiễm trùng ruột nghiêm trọng và những thay đổi trong vi khuẩn đường ruột sống trong ruột, chẳng hạn như vi khuẩn, nấm và vi rút, theo Mayo Clinic.
Tương tự, SIBO xảy ra khi có sự gia tăng bất thường của vi khuẩn trong ruột non – đặc biệt là các loại vi khuẩn không thường được tìm thấy trong phần này của đường tiêu hóa, theo Mayo Clinic.
Các dấu hiệu và triệu chứng của SIBO thường bao gồm chán ăn, đau bụng, buồn nôn, đầy hơi, cảm giác no khó chịu sau khi ăn, tiêu chảy, sụt cân không chủ ý và suy dinh dưỡng, Mayo Clinic lưu ý.
SIBO, còn được gọi là hội chứng vòng mù, có thể có một số nguyên nhân, bao gồm biến chứng của phẫu thuật bụng, các vấn đề về cấu trúc trong hoặc xung quanh ruột non và các tình trạng y tế khác nhau, bao gồm bệnh Crohn, viêm ruột phóng xạ, xơ cứng bì, Bệnh celiac, tiểu đường hoặc các tình trạng khác làm chậm khả năng vận động của thức ăn và các chất thải qua ruột non. Xét nghiệm hơi thở hydro bằng máy LactoFAN2 của Đức sẽ giúp chẩn đoán được SIBO.
Khi bạn bị rối loạn vận động ruột, các cơ hoặc dây thần kinh trong hệ tiêu hóa không hoạt động như bình thường. Điều này có thể cho phép vi khuẩn ruột kết len lỏi và tràn vào ruột non.
Rối loạn nhu động ruột non bao gồm liệt dạ dày và suy giáp.
Các tình trạng khác cũng có thể làm tăng nguy cơ SIBO, bao gồm bệnh đa xơ cứng, lupus, bệnh Parkinson, viêm tụy mãn tính và bệnh thận.
Các triệu chứng của SIBO tương tự như IBS, có thể dễ dàng nhầm lẫn hai tình trạng này, vì cả hai đều có thể có các triệu chứng không đặc hiệu có thể chồng chéo.
Mối quan hệ giữa IBS và SIBO: ‘Cái nào đến trước, con gà hay quả trứng?’
Ngoài các triệu chứng chung, IBS và SIBO được cho là có liên quan theo những cách khác.
Theo một đánh giá nghiên cứu được công bố vào tháng 3 năm 2017 trên tạp chí Gut and Liver, có tới 78% những người bị IBS bị SIBO, so với với tới 40% những người không bị IBS.
Những người bị táo bón là triệu chứng chủ yếu của IBS (được gọi là IBS-C) có nguy cơ mắc SIBO cao hơn.
Điều này là do nhu động chậm, có nghĩa là nếu bạn gặp khó khăn trong việc làm rỗng ruột kết hoàn toàn, bạn luôn có một ít hoặc nhiều phân trong ruột kết. Vì vậy, sẽ có nguy cơ phát triển cao hơn SIBO, bởi vì vi khuẩn ruột kết sẽ len lỏi đến ruột non và sống ở khu vực đó.
Một số nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng sự mất cân bằng đường ruột xảy ra với SIBO có thể dẫn đến IBS, James Tabibian, MD, giám đốc nội soi lưu ý giám đốc nghiên cứu nhân viên của khoa y tại Trung tâm Y tế Olive View-UCLA ở California.
Theo một đánh giá nghiên cứu được công bố vào năm 2018 trên F1000 Research, vẫn chưa biết liệu SIBO là nguyên nhân hay hậu quả của IBS – hoặc cả hai. Nói cách khác, có thể hợp lý về mặt sinh học khi cho rằng SIBO có thể gây ra các triệu chứng IBS ở một số người nhưng ở những người khác, những thay đổi về nhu động, chức năng miễn dịch đường ruột hoặc hệ vi sinh vật có khuynh hướng phát triển SIBO.
Nếu điều này là đúng, người này có thể cho người kia ăn, dẫn đến một chu kỳ tuần hoàn. Đôi khi không rõ cái nào đến trước, con gà hay quả trứng.
Đây là một lĩnh vực nghiên cứu tích cực, với các nhà khoa học cố gắng hiểu bản chất và mối quan hệ của hai điều kiện.
IBS và SIBO được chẩn đoán và điều trị như thế nào?
Không có xét nghiệm cụ thể cho IBS, vì vậy các bác sĩ thường lấy tiền sử bệnh đầy đủ và loại trừ các tình trạng khác, chẳng hạn như bệnh celiac, bệnh viêm ruột (IBD) và không dung nạp lactose, theo Mayo Clinic.
Khi các tình trạng khác đã được loại trừ, các tiêu chí để chẩn đoán IBS bao gồm:
Đau bụng và khó chịu trung bình ít nhất một ngày mỗi tuần trong ba tháng trước đó
Ít nhất hai trong số các yếu tố sau: sơn và khó chịu liên quan đến đại tiện, thay đổi tần suất đi tiêu hoặc thay đổi độ đặc của phân
SIBO thường được chẩn đoán bằng xét nghiệm hơi thở hydro hoặc mêtan không xâm lấn, theo Mayo Clinic. Một cách khác để chẩn đoán SIBO là chọc hút ruột non và nuôi cấy chất lỏng. Các bác sĩ đưa một ống dài, linh hoạt xuống cổ họng của bạn và qua đường tiêu hóa trên đến ruột non của bạn và lấy mẫu dịch ruột để kiểm tra sự phát triển của vi khuẩn.
Điều trị IBS tập trung vào việc kiểm soát các triệu chứng và căng thẳng, và có thể bao gồm thuốc cũng như thay đổi chế độ ăn uống của bạn để tránh thực phẩm kích hoạt.
Những thực phẩm này có thể khác nhau đối với mọi người và bạn nên ghi nhật ký thực phẩm và ghi lại lịch sử cẩn thận về chế độ ăn uống và các triệu chứng. Cho dù đó là thức ăn nhiều dầu mỡ, nhiều carb, thức ăn cay hay một loại hạt cụ thể, đó chỉ là vấn đề tránh nó để ngăn ngừa các triệu chứng.
Theo một phân tích tổng hợp được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Châu Âu vào tháng 2 năm 2021, một số người nhạy cảm với thực phẩm cao trong FODMAP (oligosaccharide, disaccharide, monosaccharides và polyol) và chế độ ăn ít FODMAP có thể làm giảm các triệu chứng IBS.
Phương pháp điều trị đầu tiên cho SIBO là điều trị vấn đề cơ bản; ví dụ, phẫu thuật để khắc phục các bất thường giải phẫu. Khi điều đó là không thể, điều trị tập trung vào liệu pháp kháng sinh và hỗ trợ dinh dưỡng, theo Mayo Clinic. Nó cũng có thể có lợi để kiểm soát bệnh tiểu đường tốt hơn, giúp vận động.
Trên thực tế, rifaximin (Xifaxan), một loại kháng sinh được sử dụng để điều trị SIBO, cũng có thể cải thiện các triệu chứng ở những người bị IBS, đánh giá Nghiên cứu F1000 lưu ý, cho thấy mối liên hệ hơn nữa giữa hai tình trạng này. Cần nghiên cứu thêm để hiểu rõ hơn mối quan hệ này và bệnh nhân IBS nào sẽ được hưởng lợi từ phương pháp điều trị này. Điều thú vị là Rifaximin cũng giúp cải thiện triệu chứng cho bệnh nhân IBS, minh chứng rõ nét cho mối liên hệ giữa hai bệnh. Nếu không điều trị được gốc rễ gây chậm nhu động, tỷ lệ tái phát SIBO sẽ rất cao. Các rối loạn làm chậm nhu động ruột, bao gồm IBS-C, có thể làm tăng nguy cơ SIBO của một người, điều trị cho vấn đề cơ bản cũng sẽ hữu ích.
TS.BS Trần Việt Hùng.
Chưa có bình luận.
