Theo thống kê từ Viện Dinh dưỡng Quốc gia, người Việt trưởng thành đang tiêu thụ trung bình 9,4g muối mỗi ngày – gần gấp đôi so với mức khuyến nghị dưới 5g (khoảng 1 thìa cà phê) của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Đáng chú ý, hơn 70% lượng Natri nạp vào cơ thể không xuất phát từ đồ đóng hộp mà lại đến từ chính thói quen nêm nếm đậm đà và bát nước chấm xuất hiện trong mỗi bữa ăn gia đình. Nhằm bảo vệ sức khỏe tim mạch và thận, PGS.TS.BS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đã chia sẻ những giải pháp hạ thấp lượng muối chuẩn khoa học nhưng vẫn đảm bảo bữa ăn ngon miệng và ấm cúng.
Hệ lụy âm thầm của thói quen ăn đậm vị với sức khỏe
Tiêu thụ quá nhiều muối kéo dài có thể gia tăng hàng loạt bệnh lý mạn tính nguy hiểm. Khi lượng Natri trong máu tăng cao, cơ thể sẽ tự động giữ nước để cân bằng nồng độ, làm gia tăng thể tích áp lực lên thành mạch máu và dẫn đến bệnh lý cao huyết áp, đây là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim. Bên cạnh đó, thận phải làm việc liên tục với cường độ cao để đào thải Natri dư thừa, lâu dần dẫn đến suy giảm chức năng thận và hình thành sỏi thận. Đáng lo ngại hơn, thói quen ăn mặn còn làm tổn thương lớp màng nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày, tạo điều kiện cho vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) xâm nhập và phát triển, làm tăng đáng kể nguy cơ viêm loét và ung thư dạ dày.
Lộ trình thích nghi vị giác theo nguyên tắc giảm từ từ
Một sai lầm phổ biến khiến nhiều gia đình thất bại khi chuyển sang ăn nhạt là cắt giảm gia vị quá đột ngột, gây cảm giác nhạt nhẽo và chán ăn. Trên thực tế, vị giác của con người cần khoảng 2 đến 3 tuần để tái tạo và quen với ngưỡng nồng độ Natri mới.
Lộ trình lý tưởng là trong tuần đầu tiên, bạn hãy chủ động giảm khoảng một phần ba lượng muối hoặc nước mắm thường dùng khi nêm nếm. Sang tuần tiếp theo, bắt đầu thay đổi thói quen chấm: pha loãng nước mắm, chuyển sang dùng nước tương ít Natri hoặc chấm nhẹ tay thay vì dầm ngập thực phẩm. Việc loại bỏ thói quen rưới nước kho, nước canh đậm vị lên cơm cũng là bước đi đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cắt giảm Natri rất lớn.
Dùng hương vị tự nhiên để món ăn thêm đậm đà
Để món ăn không bị đơn điệu khi giảm muối, người nội trợ có thể khéo léo kết hợp các tầng hương vị khác nhau như chua, cay, thơm từ chanh, giấm táo, ớt, tiêu, tỏi, gừng hoặc các loại rau thơm. Những vị giác này sẽ kích thích tuyến nước bọt và tạo cảm giác đậm đà giả định cho não bộ mà không cần phụ thuộc vào Natri. Trong kỹ thuật chế biến, nên ưu tiên các phương pháp luộc, hấp hoặc nướng giấy bạc để giữ trọn vị ngọt thanh tự nhiên của thịt cá và rau củ, thay vì thực hiện các món kho rim đậm đặc. Ngoài ra, nguyên tắc vàng trong căn bếp là chỉ sử dụng duy nhất một loại gia vị mặn cho mỗi món ăn, tránh việc nêm chồng chéo cả muối, hạt nêm, nước mắm và bột canh cùng lúc.
Kiểm soát lượng muối khi chế biến, mua sắm
Sự chủ động trong kiểm soát độ mặn bắt đầu từ việc nắm rõ các định lượng gia vị cơ bản: một thìa canh nước mắm tương đương với khoảng 6–7g muối, còn một thìa cà phê muối tinh chứa khoảng 5g muối. Việc đong đếm gia vị bằng thìa cố định thay vì nêm theo cảm tính sẽ giúp kiểm soát chính xác lượng Natri nạp vào mỗi ngày. Khi lựa chọn thực phẩm đóng gói tại siêu thị, thói quen đọc bảng thành phần dinh dưỡng là vô cùng quan trọng; hãy ưu tiên các sản phẩm có hàm lượng Natri dưới 120mg/100g thực phẩm. Đồng thời, hạn chế tối đa việc tiêu thụ các món muối chua như dưa cà muối, đồ ăn nhanh, mì gói hay thịt nguội, những nguồn “Natri ẩn mình” cực kỳ cao.
Một lưu ý đặc biệt quan trọng từ các chuyên gia y tế là tuyệt đối không nêm thêm bất kỳ loại gia vị mặn nào vào thức ăn dặm của trẻ em dưới một tuổi. Hệ thống thận của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa phát triển hoàn thiện để xử lý lượng Natri dư thừa.
Việc cho trẻ tiếp xúc với gia vị quá sớm không chỉ gây gánh nặng cho thận mà còn vô tình “cài đặt” cho trẻ một hệ vị giác phụ thuộc vào độ mặn, tạo thành thói quen ăn uống bất lợi kéo dài suốt đời. Việc xây dựng một khẩu phần ăn thanh nhẹ, tôn trọng hương vị nguyên bản của thực phẩm từ nhỏ giúp bảo vệ sức khỏe hiệu quả.
BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ
Bí quyết vàng: 7 mẹo uống nước giúp thận khỏe mạnh, sống thọ hơn
Cách uống nước ngày hè gây hại thận: 5 sai lầm cực phổ biến
Dùng muối sai cách gây ảnh hưởng sức khỏe như nào
Thói quen gây hại cho thận cần bỏ ngay
Yhocvn.net
Chưa có bình luận.
