Khi nhiệt độ ngoài trời chạm ngưỡng kỷ lục, trở thành mối nguy hiểm nhất đối người cao tuổi. Không giống như người trẻ thường bị ngất xỉu hay vã mồ hôi ngay lập tức, cơn đột quỵ do sốc nhiệt ở người cao tuổi rất dễ bị bỏ qua từ đó gây nguy hiểm cho sức khỏe.
Hàng loạt địa phương đang bước vào đợt nắng nóng cao điểm với nền nhiệt ngoài trời thường xuyên chạm ngưỡng gay gắt 38 – 40 độ C. Thế nhưng, trong khi cơ thể người trẻ lập tức “phát tín hiệu” cấp cứu rõ rệt bằng những trận vã mồ hôi, choáng váng hay ngất xỉu, thì người cao tuổi lại đối mặt với nguy hiểm theo một cách âm thầm và lặng lẽ. Đây chính là trạng thái “sốc nhiệt thầm lặng” – một mối nguy hiểm khi bên trong cơ thể đã quá tải nhiệt nghiêm trọng, nhưng biểu hiện bên ngoài lại vô cùng mơ hồ, không điển hình. Điều này khiến nhiều gia đình chủ quan, vô tình bỏ qua những dấu hiệu nguy hiểm của người cao tuổi
Vì sao người già dễ bị sốc nhiệt hơn?
Khi tuổi tác càng cao, hệ thống “điều hòa” bên trong cơ thể của chúng ta sẽ suy giảm chức năng một cách tự nhiên. Các nghiên cứu y học cho thấy, tuyến mồ hôi ở người cao tuổi hoạt động kém hiệu quả hơn, khiến việc bài tiết để làm mát cơ thể bị đình trệ.
Đồng thời, vùng dưới đồi (cơ quan kiểm soát thân nhiệt và cảm giác khát) phản ứng rất chậm chạp với môi trường nóng bức. Điều này dẫn đến một thực trạng nguy hiểm: Cơ thể người già đã thiếu nước trầm trọng nhưng họ lại không hề cảm thấy khát.
Thêm vào đó, phần lớn người cao tuổi đều đang phải sống chung với các bệnh lý nền mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch hay suy thận. Việc sử dụng các loại thuốc điều trị hàng ngày như thuốc lợi tiểu, thuốc huyết áp, thuốc an thần… chính là mối nguy hiểm làm tăng tốc độ mất nước của cơ thể, khiến hệ tuần hoàn vốn đã yếu nay lại càng khó tự điều chỉnh thân nhiệt trước sự khắc nghiệt của mùa hè.
Đáng lo ngại nhất, sốc nhiệt ở người cao tuổi không phải lúc nào cũng bộc phát rầm rộ bằng những cơn sốt cao dữ dội, co giật hay làn da đỏ bừng như người trẻ. Mà thường rất dễ bị nhầm lẫn chúng với những biểu hiện của người cao tuổi như: tụt đường huyết thông thường, bệnh sa sút trí tuệ (Alzheimer) hay một trận đột quỵ nhẹ,…
Những dấu hiệu sốc nhiệt ở người cao tuổi dễ bị bỏ qua
Vào những ngày nắng nóng, nếu người cao tuổi xuất hiện các biểu hiện sau nên cẩn trọng bởi đây có thể là tình trạng sốc nhiệt ở người cao tuổi rất dễ bị bỏ qua.
+ Lơ mơ, phản ứng chậm
+ Nói nhảm, lú lẫn đột ngột
+Đi đứng không vững
+ Cơ thể mệt lả, ngủ nhiều bất thường
+ Da nóng nhưng ít đổ mồ hôi
+ Thở nhanh, tim đập nhanh
+ Khô môi, khát nước ít hoặc không cảm thấy khát
+ Xuất hiện tình trạng đau đầu, chóng mặt
+ Buồn nôn
Nhiều trường hợp, người bệnh vẫn ngồi hoặc nằm yên nhưng thân nhiệt bên trong đã tăng cao nguy hiểm. Nếu không được phát hiện sớm, sốc nhiệt có thể dẫn tới tổn thương não, suy tim, suy thận và tử vong.
Quy tắc vàng sơ cứu sốc nhiệt tại nhà
Khi thấy người cao tuổi có biểu hiện lơ mơ, lú lẫn, mệt lả giữa thời tiết oi bức, chúng ta cần lập tức kích hoạt quy trình sơ cứu 4 bước chuẩn xác dưới đây trong lúc chờ lực lượng y tế:
Bước 1: Di tản và giải phóng cơ thể: Lập tức đưa người bệnh ra khỏi vùng nắng nóng, chuyển vào phòng có điều hòa mát (khoảng 26°C) hoặc nơi râm mát, thoáng gió. Cởi bớt quần áo dày, nới lỏng khuy áo, thắt lưng để cơ thể dễ thoát nhiệt. Cho người bệnh nằm ngửa, đặt đầu hơi cao một chút để hỗ trợ đường thở.
Bước 2: Hạ thân nhiệt đúng cách: Dùng khăn thấm nước mát (nước máy thông thường) lau liên tục khắp cơ thể. Đặt các khăn mát hoặc túi chườm vào các vùng có mạch máu lớn chạy qua như cổ, nách, bẹn để đẩy nhanh tốc độ hạ nhiệt. Dùng quạt điện thổi nhẹ kết hợp đắp khăn ẩm để nước bốc hơi, làm mát da nhanh hơn.
Lưu ý: Tuyệt đối KHÔNG dội nước đá lạnh hoặc chườm đá trực tiếp lên toàn thân. Việc này sẽ gây co mạch máu đột ngột, khiến nhiệt độc bị giữ lại bên trong và cực kỳ nguy hiểm cho người có bệnh tim mạch.
Bước 3: Bù nước:
+ Nếu người bệnh còn tỉnh: Cho uống từng ngụm nhỏ nước mát, nước bù khoáng Oresol (pha đúng tỷ lệ) hoặc nước trái cây. Không ép uống quá nhanh, quá nhiều cùng một lúc.
+ Nếu người bệnh lơ mơ, hôn mê, khó nuốt: Tuyệt đối KHÔNG cố đổ nước vào miệng vì rất dễ gây sặc vào đường thở, dẫn đến suy hô hấp.
Bước 4: Gọi cấp cứu 115 lập tức
Trong quá trình sơ cứu, nếu thấy người bệnh xuất hiện một trong các dấu hiệu nặng sau, chúng ta cần gọi cấp cứu ngay lập tức: xuất hiện tình trạng lú lẫn, mê sảng tăng dần, xuất hiện cơn co giật, ngất xỉu, hôn mê sâu, thở nhanh nông, thở dốc hoặc khó thở, thân nhiệt không giảm sau 15 – 20 phút làm mát tích cực.
Sốc nhiệt ở người cao tuổi thường không bộc phát ngay lập tức, nhưng diễn tiến bên trong lại cực kỳ nhanh chóng và khó lường. Trong những đợt nắng nóng đỉnh điểm, chỉ cần chúng ta chậm trễ xử trí hoặc chủ quan vài giờ đồng hồ là đã có thể dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe
Để bảo vệ an toàn cho người cao tuổi trong gia đình, chúng ta cần nằm lòng những nguyên tắc phòng ngừa sau:
+ Tuyệt đối không để người già ra ngoài trời hoặc làm việc trong phòng kín, ngột ngạt vào thời điểm nắng gắt từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.
+ Cần chủ động điều chỉnh điều hòa ở mức 26 – 28°C để giữ không gian sống mát mẻ.
+ Các thành viên trong gia đình nên nhắc nhở người cao tuổi uống nước đều đặn từng ngụm nhỏ suốt cả ngày, ngay cả khi cơ thể chưa phát ra tín hiệu khát.
+ Cần tăng cường tần suất kiểm tra, gọi điện theo dõi sát sao đối với những người cao tuổi đang sống một mình, người có nhiều bệnh lý nền hoặc người bị suy giảm trí nhớ (sa sút trí tuệ),…
BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ
Nắng nóng 7 loại rau củ quả giúp bù điện giải, giảm nóng trong người cực tốt
Sai lầm ngày hè: 4 thức uống càng uống càng khát, khiến cơ thể mất nước trầm trọng
Nắng nóng đỉnh điểm: 5 thực phẩm giải nhiệt cho người trung niên
Cẩn trọng 3 sai lầm khi bật điều hòa gây đau đầu, mệt mỏi, nguy cơ đột quỵ
Sai lầm khi tắm dễ gây đột quỵ trong ngày nắng nóng đỉnh điểm
Yhocvn.net
Chưa có bình luận.
