Cuộc sống của những người Philippines xa xứ làm việc tại Hồng Kông hầu như đều trôi qua đơn điệu và tẻ nhạt. Ngày lại ngày, họ bị cuốn vào bộn bề công việc, chỉ có chút ít thời gian thư thả nghỉ ngơi.
Ngày cuối tuần ngắn ngủi, có người chọn ra ngoài dạo chơi, hay gửi về cho gia đình số tiền mà mình dành dụm được, cũng có người lại ngồi cả ngày nói chuyện qua mạng với bạn bè, ăn những bữa ăn nhẹ, nói vài câu truyện phiếm. Xyza Cruz Bacani là một trong số 170.000 người Philippines giúp viêc tại Hồng Kông, vậy nên cô thấu hiểu rất rõ cuộc sống vất vả, cơ cực của nghề này.
▼ Khi lên bảy, vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, mẹ của Bacani đã đến Hồng Kông để làm giúp việc. Đến năm 19 tuổi, cô phải bỏ học cao đẳng ở quê nhà, sang Hồng Kông làm giúp việc để chắp cánh cho ước mơ học hành của các em thành sự thực. Trải qua 5 năm đất khách quê người, cô cũng như bao người Philippines khác đã nếm đủ những cay đắng ngọt bùi. Cuộc sống cô bắt đầu thay đổi từ khi cô vay được một khoản tiền của bà chủ để mua chiếc máy ảnh Nikon D90.
▼Chiếc máy ảnh đó cũng chính là ước mơ từ thời thơ ấu của cô. Nhưng vì gia đình quá nghèo khó nên bố mẹ cô nói rằng: đó là một giấc mơ xa xỉ và chỉ thuộc về những nhà giàu có. Mặc dù không nhắc đến chuyện đó nữa, nhưng chưa bao giờ cô quên giấc mơ của mình.
▼ Sau khi sở hữu được chiếc máy ảnh, cuối tuần Bacani không còn hay ngồi nói chuyện phiếm nữa. Cô cởi bỏ bộ đồng phục, thay vào đó là những bộ cánh cô thích, cùng chiếc máy ảnh trên tay, thong dong mọi nơi để chụp ảnh. Chỉ những lúc như vậy cô mới có thể thoát khỏi những gánh nặng của cuộc sống, để giải thoát mình khỏi vai trò của người giúp việc. Cô chia sẻ: “Đó cũng là một cách bảo vệ bản thân, bởi vì khi bạn là người giúp việc ở đây, họ chỉ đối xử với bạn theo một cách duy nhất”.
▼ Mỗi lần nhấn nút chụp người lạ là cả một thử thách to lớn. Bởi không phải tất cả mọi người đều sẵn sàng làm mẫu cho những bức ảnh của cô. Đã có lần cô bị người ta cầm chiếc ô trực tiếp đuổi đánh, có người tức giận mà xóa luôn những bức hình ngay tại chỗ. Cho dù gặp nhiều trải nghiệm khó khăn, nhưng nhiệt huyết trong cô không vì thế mà giảm bớt. Những bức ảnh của cô hầu như chỉ nói về một nội dung duy nhất, đó chính là cuộc sống đằng sau Hồng Kông hào nhoáng, hiện đại.
▼ Cứ như vậy 6 năm trôi qua, cho đến năm 2015, tác phẩm của cô đã giành được giải thưởng cao nhất trong cuộc thi nhiếp ảnh thế giới, cuộc thi mà ở đó có hơn 60.000 tác phẩm của các nhà nhiếp ảnh chuyên nghiệp khác. Bức ảnh chụp một bé gái đang ngước đôi mắt của mình nhìn qua tấm kính. Đôi mắt ấy ẩn chứa sự tò mò về thế giới bên ngoài. Bàn tay nhỏ bé vô thức đặt lên tấm kính, dường như muốn xóa đi những vết mờ của thực tế khắc nghiệt.
▼ Bacani nói rằng: bản thân cô cũng giống như bé gái trong bức ảnh đó, khát khao được hòa nhập vào thế giới ngoài kia, nhưng luôn có bức tường vô hình ngăn cản. Mặc dù đã ở Hồng Kông một thời gian lâu, nhưng tại nơi đất khách quê người này cô vẫn không thể hoàn toàn cảm nhận được chút thân quen, những góc nhỏ yên bình trong tâm hồn. “Hông Kông là một thành phố hiện đại, thành công, nhưng có những người ở đó đã đối xử với người giúp việc của họ như những nô lệ,” cô buồn rầu nói. Bởi vậy, chỉ có chụp ảnh mới khiến cô cảm nhận sự tự do, giúp cô được làm chính mình.
▼ Sau khi bức ảnh của cô đoạt giải thưởng và thành người nổi tiếng, mọi người nói rằng cô là một Vivian Maier thời hiện đại, người phụ nữ huyền thoại đã để lại cho thế hệ sau 150.000 bức ảnh đẹp. Bacani lại nghĩ rằng cô chính là cô, đặc biệt không giống ai.
▼ Những bức ảnh của Bacani thường được chụp qua những ô cửa sổ, những tấm gương. Cô “đùa nghịch” với ánh sáng để tạo ra sự kịch tính, tương phản về màu sắc. Điều đặc biệt, ống kính của cô thường tập trung vào những người cùng cảnh ngộ, như thể thay họ nói lên những bất công trong cuộc sống. Cô đã vinh dự giành được giải thưởng nghệ thuật về nhân quyền Justice Centre Choice Awards. Ngoài ra, những tác phẩm của cô cũng được đăng tải trên thời báo New York Times.
▼Nhà mở Bethune là nơi trú ẩn tạm thời dành cho những phụ nữ nhập cư bị lạm dụng. Nó chỉ có 22 giường trong một căn phòng, nhưng có đến 28 người ở. Nhà bếp và nhà vệ sinh nhỏ cực kỳ bất tiện. Cô nói: “Khi tôi gặp các cô gái, tôi đã nói chuyện với họ, an ủi họ và tôi không thể tin được rằng người ta lại có thể làm những việc đó với đồng loại của mình”.
Một trong những bức ảnh gây ấn tượng mạnh nhất của Bacani chụp cô giúp việc người Philippines có tên Shirley. Cô này bị phỏng độ 3 vì một bát canh nóng tạt lên người. Chủ cô nói đó là tai nạn. Nhưng theo Bacani, ông ta đã không cho cô ấy nghỉ để điều trị mà còn đuổi việc luôn sau đó.
Shirley đã làm đơn khởi kiện nhưng rồi mọi việc không đi tới đâu. Chỉ tới khi đài truyền hình đăng lại những bức ảnh của Bacani thì mọi việc mới thay đổi. Bacani cho biết: “Sau khi chúng tôi công bố một số bức ảnh liên quan tới vụ việc thì chủ cô ấy đã phải đền tiền cho việc cô ấy bị thương, bị sa thải và ba năm hành hạ cô ấy vì Shirley đã không thể làm việc được nữa.”
Bacani nói rằng: “Các hành vi đối xử tàn tệ đều xảy ra phía sau những cánh cửa đóng kín. Chuyện xảy ra như cơm bữa nhưng chẳng ai dám nói về nó. Vì thế tôi muốn kể ra câu chuyện của họ, tôi muốn gửi tới mọi người thông điệp việc họ đối xử với người giúp việc theo cách đó là rất không ổn”.
▼ Ảnh chụp một cô gái âm thầm bước lên từ hầm đi bộ.
▼ Một đôi tình nhân trong buổi hẹn hò. Giữa họ không có sự giao lưu, chỉ có tiếng âm thanh bàn phím khô khan vang vọng.
▼ Những cô gái đợi khách bên ngoài câu lạc bộ đêm Wild Cat trên phố Lockhart ở Wan Chai – một khu đèn đỏ của Hồng Kông.
▼ Giữa chốn đông người.
▼ Cô bé vô gia cư mở to mắt nhìn vào máy ảnh. Ánh mắt như phó mặc cho số phận trôi nổi, tương lai mịt mờ.
▼ Giây phút nghỉ ngơi của người lái xe sau những giờ làm việc mệt mỏi.
▼ Cậu bé nằm trên bãi biển.
▼ Người biểu tình ở Hồng Kông giơ cao tấm biển “Because I Love Hong Kong”.
▼ Bacani bây giờ không phải là người giúp việc: “Khi tôi mang theo máy ảnh, tôi là một cô gái bình thường”. Giờ đây cô đã trở thành một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp và bắt đầu hướng ống kính về quê hương Philippines.
Từ một cô giúp việc trở thành nhà nhiếp ảnh chuyên nghiệp là cả một chặng đường đầy gian nan, trắc trở. Không có bất kỳ kỹ năng chụp ảnh nào trước đó, nhưng với niềm đam mê, chịu khó học hỏi, và năng khiếu thiên bẩm đã giúp Bacani có được thành công như ngày hôm nay.
Những bức ảnh của cô cũng là bức tranh phản ánh tình trạng nhân quyền tại Hồng Kông, phơi bày ra những mặt trái của xã hội Trung Quốc. Đằng sau những ánh hào quang, những hoa lệ của một nơi dường như rất phát triển về kinh tế là dấu lặng buồn bởi sự tụt dốc của đạo đức, sự bất công giữa người với người.
Hải Yến
Nguồn: ĐKN
Chưa có bình luận.
