Trong hơn hai thập kỷ qua, Hàn Quốc đã trở thành một trong những quốc gia có tốc độ gia tăng tuổi thọ nhanh nhất thế giới. Theo dữ liệu của World Health Organization, tuổi thọ trung bình của người dân nước này tăng gần 8 năm trong giai đoạn 2000–2021 – mức cải thiện vượt trội so với nhiều quốc gia phát triển khác.
Sự thay đổi này không đến từ một “bí quyết chống lão hóa” đơn lẻ, mà là kết quả của chiến lược y tế dự phòng toàn diện: dinh dưỡng học đường hợp lý, tăng cường vận động thể chất, duy trì kết nối xã hội và tiếp cận y tế sớm.
Dinh dưỡng học đường: nền tảng sức khỏe từ thời thơ ấu
Trong chương trình *Kara Swisher Wants to Live Forever* của CNN, nhà báo Kara Swisher ghi nhận rằng các bữa ăn học đường tại Hàn Quốc thường bao gồm rau xanh, kim chi, trái cây theo mùa và các món ăn giàu chất xơ, ít thực phẩm siêu chế biến.
Không chỉ đơn thuần cung cấp năng lượng, các bữa ăn này được xây dựng theo định hướng “giáo dục dinh dưỡng sớm”, giúp hình thành thói quen ăn uống lành mạnh ngay từ tuổi nhỏ.
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học hiện đại cho thấy chế độ ăn giàu rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, chất béo không bão hòa và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn có liên quan chặt chẽ với:
* Giảm nguy cơ bệnh tim mạch
* Giảm tỷ lệ béo phì và đái tháo đường type 2
* Hạn chế viêm mạn tính mức độ thấp
* Làm chậm suy giảm nhận thức ở người cao tuổi
Đặc biệt, các mô hình dinh dưỡng như Mediterranean diet và MIND diet đã được chứng minh có khả năng hỗ trợ kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.
Hoạt động thể lực và kết nối xã hội: “liều thuốc” chống lão hóa tự nhiên
Một trong những đặc điểm nổi bật của người cao tuổi Hàn Quốc là duy trì vận động thường xuyên và tham gia tích cực vào đời sống cộng đồng.
Theo tiến sĩ Geon-Ha Kim tại Trung tâm Y tế Đại học Nữ sinh Ewha (Seoul), các yếu tố liên quan mạnh nhất đến nhóm “SuperAgers” — người cao tuổi vẫn duy trì chức năng nhận thức vượt trội — bao gồm:
* Hoạt động thể lực đều đặn
* Tương tác xã hội thường xuyên
* Tham gia các hoạt động mang tính thử thách trí tuệ
Các bằng chứng y học hiện nay cho thấy:
* Tập thể dục mức độ vừa đến mạnh giúp giảm đáng kể nguy cơ tử vong sớm
* Rèn luyện sức mạnh cơ bắp giúp hạn chế sarcopenia và suy giảm chức năng ở người già
* Cô lập xã hội làm tăng nguy cơ trầm cảm, sa sút trí tuệ và tử vong do mọi nguyên nhân
Ngoài ra, những hoạt động tưởng chừng đơn giản như đi bộ, nấu ăn, khiêu vũ, sinh hoạt cộng đồng hoặc tham gia hoạt động văn hóa nghệ thuật đều có giá trị sinh học tích cực đối với quá trình lão hóa khỏe mạnh.
Y học dự phòng: điểm khác biệt cốt lõi giữa Hàn Quốc và Mỹ
Một trong những nguyên nhân quan trọng giúp Hàn Quốc cải thiện tuổi thọ là mô hình chăm sóc sức khỏe thiên về dự phòng hơn điều trị muộn.
Người dân Hàn Quốc có xu hướng khám bệnh định kỳ, tầm soát sớm và tiếp cận y tế ngay từ khi xuất hiện triệu chứng nhẹ. Điều này giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, giảm biến chứng và giảm gánh nặng bệnh mạn tính.
Ngược lại, nhiều chuyên gia y tế tại Hoa Kỳ cho rằng hệ thống chăm sóc sức khỏe của Mỹ vẫn tập trung nhiều vào điều trị hơn là dự phòng.
Theo tiến sĩ Karen Studer, các biện pháp dự phòng hiệu quả nhất hiện nay vẫn là:
* Tiêm chủng đầy đủ
* Tầm soát sức khỏe định kỳ
* Tập luyện thể chất thường xuyên
* Ăn nhiều thực phẩm nguồn gốc thực vật
* Ngủ đủ giấc
* Kiểm soát stress
* Hạn chế thuốc lá, thuốc lá điện tử và rượu bia
Đây đều là những yếu tố đã được chứng minh có ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ tim mạch, ung thư, bệnh chuyển hóa và suy giảm nhận thức.
Tuổi thọ không chỉ phụ thuộc vào y học hiện đại
Sự gia tăng tuổi thọ tại Hàn Quốc cho thấy tuổi thọ khỏe mạnh không phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ y học đắt tiền hay các liệu pháp chống lão hóa tiên tiến.
Ngược lại, các yếu tố có giá trị lớn nhất lại là:
* Dinh dưỡng hợp lý từ sớm
* Hoạt động thể lực thường xuyên
* Duy trì kết nối xã hội
* Tầm soát và phòng bệnh chủ động
* Hình thành thói quen sống lành mạnh lâu dài Từ góc nhìn y học dự phòng, những thay đổi nhỏ nhưng duy trì bền vững – như ăn thêm rau xanh mỗi ngày, đi bộ thường xuyên hoặc ngủ đúng giờ – có thể tạo ra tác động đáng kể lên tuổi thọ và chất lượng sống trong tương lai.
TS.BS. Trần Việt Hùng (TT Nội soi tiêu hóa – TDCN)
Chưa có bình luận.
